# 011 Gdybym miał jeszcze raz 35 lat, tych 5 rzeczy zrobiłbym inaczej
SCENA TYGODNIA
Gdy masz 35 lat i kariera idzie dobrze, rzadko myślisz o niej jak o czymś, czym trzeba świadomie zarządzać.
Przynajmniej ja nie myślałem. Pracowałem w dobrych firmach, Abbott, Ipsen, AbbVie, Takeda, Novartis. Dostawałem coraz większą odpowiedzialność. Pojawiały się kolejne stanowiska, zespoły, budżety. Skoro system działał, nie było specjalnego powodu, żeby go kwestionować. Dzisiaj mam 53 lata. Za sobą 27 lat zarządzania, w tym kilkanaście lat w zarządach firm. I kiedy patrzę wstecz, nie myślę przede wszystkim o decyzjach, które okazały się błędami.
Myślę o decyzjach, których nie podejmowałem, bo jeszcze nie musiałem. To ważna różnica. Bo największym ryzykiem dobrej kariery nie zawsze jest zły ruch. Czasami jest nim to, że przez wiele lat wszystko idzie wystarczająco dobrze, żeby żadnego ruchu nie robić.
CO NAPRAWDĘ SIĘ DZIEJE
Gdybym miał jeszcze raz 35 lat, nie próbowałbym przewidzieć całej swojej kariery. Ale pięć rzeczy zrobiłbym inaczej. Bo ich koszt zobaczyłem dopiero wiele lat później.
Po pierwsze, nie pozwoliłbym, żeby o mojej wartości decydował tylko jeden pracodawca.
Nie chodzi o zmianę firmy co dwa lata. Chodzi o to, żeby wiedzieć, jaka część Twojej pozycji jest naprawdę Twoja, a jaka działa dlatego, że znasz organizację, ludzi, historię i wszystkie drzwi otwierające się bez pukania.
Im dłużej jesteś w jednym miejscu, tym łatwiej pomylić kapitał własny z kapitałem organizacji. Tytuł rośnie. Zakres rośnie. Reputacja rośnie. A rynek może któregoś dnia zapytać całkiem bezczelnie: Ładnie. A co dokładnie potrafisz zrobić tutaj?
Po drugie, nie brałbym kolejnego awansu tylko dlatego, że był awansem.
Dwa wyższe stanowiska mogą dać Ci więcej pieniędzy i ani jednej nowej przewagi na rynku. Dzisiaj częściej pytałbym:
Co będę umiał za trzy lata, czego nie umiem dzisiaj?
Bo można przez dziesięć lat awansować i jednocześnie przez dziesięć lat powtarzać ten sam rodzaj doświadczenia, tylko na coraz większej skali. Stanowiska budują CV. Nowe doświadczenia budują opcje.
Po trzecie, nie pozwoliłbym, żeby po 10 latach kariery prawie wszyscy ludzie, którzy wiedzą, ile jestem wart, pracowali w tej samej firmie co ja.
Nie chodzi o „networking” ani kolekcję kontaktów na LinkedIn. Chodzi o ludzi poza Twoją firmą, którzy wiedzą, w czym jesteś naprawdę dobry. Widzieli Cię w działaniu. Znali Twoją reputację niezależnie od logo firmy na wizytówce. Bo sieć zawodowa budowana dopiero wtedy, kiedy potrzebujesz pracy, jest budowana za późno.
Po czwarte, wcześniej zrozumiałbym, że dobra firma może mieć dla mnie świetny plan na najbliższe dwa lata i żaden plan na kolejne piętnaście.
Firma może inwestować w Twój rozwój. Dobry szef może otwierać drzwi (zły oczywiście może je skutecznie zamykać…), a HR może proponować kolejne role.
Ale organizacja planuje Twoją karierę przez pryzmat swoich potrzeb. Ty jesteś jedyną osobą, która powinna patrzeć na nią przez perspektywę następnych 15 czy 20 lat Twojego życia zawodowego. Tego nie można delegować firmie.
Po piąte, wcześniej nauczyłbym się odchodzić od rzeczy, które nadal działają.
To chyba najtrudniejsze. Łatwo odejść z miejsca, które jest złe. Znacznie trudniej z dobrej roli, dobrych pieniędzy, mocnej pozycji i firmy, w której wiesz, jak osiągnąć sukces.
I właśnie dlatego sukces potrafi być tak skuteczną kotwicą. Nie zatrzymuje Cię dlatego, że jest źle. Zatrzymuje Cię dlatego, że wciąż jest wystarczająco dobrze.
STREFA ZGNIOTU
W wieku 35 lat większość z tych rzeczy nie wydaje się pilna. Masz czas. Wynagrodzenie rośnie. Kolejny awans jest realny. Organizacja daje następne możliwości.
Problem polega na tym, że decyzje podejmowane wtedy zaczynają wystawiać rachunki dziesięć albo piętnaście lat później. Specjalizacja może stać się ograniczeniem. Wysokie wynagrodzenie może zawęzić liczbę sensownych ruchów. Długi staż w jednej firmie może zbudować ogromny kapitał wewnętrzny i jednocześnie osłabić jego transferowalność.
A stanowisko, które przez lata dawało Ci bezpieczeństwo, może któregoś dnia zniknąć podczas jednej reorganizacji. Dlatego gdybym miał jeszcze raz 35 lat, nie próbowałbym zaplanować całej kariery. Zrobiłbym coś prostszego.
Pilnowałbym, żeby wraz z każdym kolejnym rokiem rosła nie tylko moja pozycja w firmie, ale również liczba realnych opcji.
Bo aktualną pozycję daje Ci organizacja. Opcje budujesz sam.
RUCH NA TEN TYDZIEŃ
Wypisz trzy realne ruchy zawodowe, które mógłbyś wykonać w ciągu najbliższych 12 miesięcy, gdyby jutro zniknęła Twoja obecna rola.
Nie teoretyczne. Realne. Inna firma. Inna funkcja. Inna branża. Mniejsza organizacja. Własny biznes. Projekt doradczy. Jeżeli bez większego problemu potrafisz wskazać trzy, masz opcje. Jeżeli nie potrafisz wskazać nawet jednej, to nie znaczy, że powinieneś odejść.
To znaczy, że warto zacząć budować możliwość wyboru, zanim będziesz jej potrzebował.
PYTANIE, KTÓREGO NIE ZADA CI SZEF
Czy decyzje, które podejmujesz dzisiaj, zwiększają liczbę Twoich przyszłych możliwości, czy tylko sprawiają, że jesteś coraz lepiej opłacany za pozostanie dokładnie tam, gdzie jesteś?
ZA TYDZIEŃ
„Jeszcze rok zostanę”. Jedna z najdroższych decyzji w karierze?
Kiedy pozostanie w dobrej firmie jest świadomą decyzją, a kiedy zaczyna być odkładaniem ruchu, którego od dawna nie chcesz podjąć?
Do zobaczenia w kolejnej Strefie Zgniotu. Marek
Marek Kobyliński – Mentor Liderów i Strateg Kariery. Przez 27 lat podejmowałem decyzje o awansach, zwolnieniach i reorganizacjach, w tym przez 16 lat jako członek zarządów firm. Dziś pomaga managerom budować wartość rynkową lidera, a nie tylko stanowisko.